W Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie trwa gruntowna konserwacja jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich samolotów rolniczych – PZL-106AR Kruk. Prace prowadzone przez Dział Konserwacji Muzealiów mają na celu zabezpieczenie unikatowego eksponatu przed dalszą degradacją oraz przywrócenie mu możliwie najwierniejszego historycznego wyglądu. To kolejny przykład dbałości Muzeum o zachowanie materialnego dziedzictwa polskiego lotnictwa cywilnego.PZL-106 Kruk powstał jako odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie na wyspecjalizowane samoloty rolnicze w latach 60. XX wieku, gdy używane w Polsce konstrukcje – PZL-101 Gawron i An-2 – przestawały odpowiadać światowym standardom wydajności i bezpieczeństwa. W realiach gospodarki centralnie planowanej oraz podziału kompetencji w ramach RWPG Polska była zobowiązana do rozwoju tej klasy statków powietrznych, jednak presja polityczna, ograniczenia produkcyjne i konkurencja ze strony zagranicznych konstrukcji (m.in. Zlin Z-37 Čmelak) sprawiały, że nowe projekty rodziły się z trudem. Kruk wyrastał z oddolnych inicjatyw zespołu młodych konstruktorów pod kierunkiem mgr inż. Andrzeja Frydrychewicza, przechodząc długą drogę od niezrealizowanych koncepcji Kruk 63 i 65, przez przełomowy projekt Kruk 2T, aż do wdrożonego w latach 70. PZL-106 Kruk 71. Ostateczna postać Kruka była wynikiem kompromisu pomiędzy nowoczesną myślą inżynierską a realiami ekonomicznymi i politycznymi epoki. Samolot zaprojektowano w bezpiecznym układzie silnik–zbiornik–pilot, z wyjątkowo wytrzymałą kabiną, wagowym pomiarem ilości chemikaliów oraz doskonałymi własnościami manewrowymi przy małych prędkościach. W toku rozwoju powstały liczne wersje – od tłokowych po turbośmigłowe – a Kruk stał się jedną z najbardziej dopracowanych konstrukcji rolniczych bloku wschodniego, konkurencyjną również na rynkach pozaeuropejskich. Choć wyprodukowano jedynie około 275 egzemplarzy, samolot ten stał się bazą dla ambitnych projektów rozwojowych i trwałym symbolem polskiej szkoły inżynierskiej, która wielokrotnie wyprzedzała swoje czasy.Samoloty prezentowane na wolnym powietrzu są szczególnie narażone na destrukcyjny wpływ warunków atmosferycznych. Opady, zmienne temperatury, promieniowanie UV oraz wilgoć powodują postępującą degradację materiałów konstrukcyjnych, nawet w przypadku maszyn zaprojektowanych z myślą o intensywnej eksploatacji. Dotyczy to także jednego z egzemplarzy samolotu PZL-106AR Kruk, który przez lata był prezentowany na ekspozycji plenerowej Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie, wśród innych statków powietrznych związanych z lotnictwem rolniczym. Stan zachowania maszyny sprawił, że konieczne stało się jej wycofanie z przestrzeni zewnętrznej i podjęcie kompleksowych prac konserwatorskich.Obecnie Dział Konserwacji Muzealiów Muzeum Lotnictwa Polskiego prowadzi szeroko zakrojony proces renowacji, obejmujący m.in. oczyszczanie i zabezpieczanie elementów konstrukcyjnych, stabilizację powłok lakierniczych oraz prace mające na celu zahamowanie procesów korozyjnych. Celem działań jest nie tylko poprawa estetyki obiektu, ale przede wszystkim jego długofalowa ochrona i przygotowanie do dalszej bezpiecznej ekspozycji muzealnej. Warto dodać, że drugi muzealny pięknie odrestaurowany egzemplarz Kruka znajduje się obecnie w hangarze nr 5 i można go oglądać w ramach nowej wystawy stałej „Z wiatrem i pod wiatr – lotnictwo cywilne”, gdzie prezentowany jest w warunkach sprzyjających zachowaniu substancji zabytkowej.otychczasowe działania prowadzone przy samolocie PZL-106 Kruk mają charakter kompleksowy i obejmują zarówno konstrukcję płatowca, jak i detale wyposażenia kabiny. Prace rozpoczęto od demontażu płatowca oraz wstępnego czyszczenia wszystkich elementów, co pozwoliło na dokładną ocenę ich stanu zachowania. Następnie przeprowadzono usunięcie starej powłoki lakierniczej ze wszystkich części konstrukcji oraz demontaż zniszczonego pokrycia płóciennego powierzchni sterowych. Równolegle wykonano naprawy uszkodzonych elementów kratownicy płatowca, które po oczyszczeniu zostały ponownie zabezpieczone i pomalowane. Istotnym etapem była również renowacja poszycia kadłuba – obejmująca naprawę uszkodzeń, prostowanie zdeformowanych fragmentów oraz ich ponowne malowanie. Wymieniono przeszklenia kabiny, a wnętrze samolotu przeszło generalny remont: od demontażu i czyszczenia elementów, przez ich malowanie, aż po uzupełnienie brakujących przyrządów pokładowych, wymianę tapicerki oraz uszycie nowych pasów bezpieczeństwa. Powierzchnie sterowe zostały pokryte nowym płótnem i zaimpregnowane nitrocelonem, a po zakończeniu tych prac przystąpiono do montażu gotowych elementów poszycia kadłuba. Przeprowadzono także naprawę drzwi, wymieniono ich przeszklenia oraz fragmenty poszycia aluminiowego. Źródło: Muzeum Lotnictwa Polskiego
Komentarze
Prześlij komentarz