Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego z naruszeniem przepisów prawa lotniczego wydawał koncesje, zezwolenia i certyfikaty, czyli dokumenty uprawniające do działania w lotnictwie cywilnym. Ponadto nie zapewnił takiej organizacji pracy urzędu, która pozwoliłaby na rzetelną realizację zadań związanych z udzielaniem tych uprawnień i nadzorem nad prawidłowością ich wykonywania. W rezultacie do wykonywania działalności lotniczej zostały dopuszczone podmioty, które nie spełniały warunków określonych w przepisach prawa i nie gwarantowały jej bezpieczeństwa. Kontrolę przeprowadzono w Ministerstwie Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Urzędzie Lotnictwa Cywilnego oraz jedenastu podmiotach prowadzących działalność w dziedzinie lotnictwa. Ponadto do informacji włączono wyniki kontroli doraźnej pn.: "Nadzór Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nad zdatnością do lotów statków powietrznych eksploatowanych przez Eurolot S.A." zakończonej w październiku 2015 r. W żadnym z 13 skontrolowanych postępowań certyfikacyjnych (dotyczących 9 lotnisk) nie sprawdzono ani nie udokumentowano spełniania przez ubiegające się o certyfikaty podmioty wymagań, mających wpływ na bezpieczne wykonywanie operacji lotniczych. Zarządzający lotniskami działali na podstawie nieaktualnych instrukcji wykonawczych (to najważniejsze dokumenty opisujące procedury i sposoby postępowania przy wykonywaniu działalności lotniczej). Nie weryfikowano przygotowania zawodowego osób zajmujących na lotniskach stanowiska kierownicze, nadzorujące i wykonawcze. Prezes ULC, w toku sześciu postępowań certyfikacyjnych, nie zatwierdził instrukcji wykonawczych w celu dalszego prowadzenia procesu certyfikacji. W przypadku czterech skontrolowanych postępowań, zatwierdzanie instrukcji wykonawczych nastąpiło w terminach niezgodnych z przepisami prawa. Kontrole i testy praktyczne w ramach certyfikacji przeprowadzano z pominięciem obszarów istotnych dla bezpieczeństwa wykonywania operacji lotniczych, co uniemożliwiało stwierdzenie czy lotniska były w pełni zdolne do bezpiecznego funkcjonowania. W przypadku 7 z 12 skontrolowanych procesów certyfikacji lotnisk nie dokonano pełnej i rzetelnej oceny spełniania przez zarządzających lotniskami wszystkich wymagań określonych w przepisach krajowych.
W ocenie NIK Urząd Lotnictwa Cywilnego nierzetelnie sporządzał raporty z testów praktycznych i kontroli wykonywanych w ramach certyfikacji. Część niezgodności ujawnionych w tych raportach, w tym o charakterze istotnym dla bezpieczeństwa operacji lotniczych, nie była klasyfikowana jako naruszenia przepisów z zakresu lotnictwa cywilnego. W konsekwencji nie były one uznawane za niezgodności i nie było obowiązku ich usunięcia. Na przykład w raporcie z kontroli lotniska w Rzeszowie (przeprowadzonej w ramach procesu certyfikacyjnego) obok 54 naruszeń wykazanych w tym dokumencie, wskazano również na dziewięć innych niezgodności, m.in.: występowania pęknięć na drodze startowej o nawierzchni bitumicznej, braku aktualnej dokumentacji technicznej dotyczącej pomiarów geometrii drogi startowej, drogi kołowania i płyt postojowych samolotów, niewidocznego oznakowania linii bezpieczeństwa na płycie postojowej samolotów, braków w instrukcji operacyjnej lotniska, czy braku publikacji w AIP Polska (zbiór informacji lotniczych dotyczących lotnisk w Polsce) odległości radiolatarni od punktów skrajnych drogi startowej.
NIK wskazuje, że ujawniane w toku kontroli i testów praktycznych naruszenia obowiązujących przepisów klasyfikowane były w sposób niejednolity. Wynikało to z nieokreślenia zarówno w podręcznikach certyfikacji, jak i przepisach prawa kryteriów oceny nieprawidłowości oraz zasad ich klasyfikowania. Przykładowo: w trakcie testu praktycznego lotniska w Modlinie (w 2012 r.) ujawniono, że do rejestru lotniczych urządzeń naziemnych nie wpisano systemu świateł lotniskowych, co uznano za niezgodność krytyczną. Dla porównania, rok później nie uznano za nieprawidłowość braku wpisu do tego rejestru systemu znaków podświetlanych (tj. świetlnego systemu podejścia). Tak dowolna klasyfikacja niezgodności umożliwiała w praktyce wydawanie certyfikatów podmiotom nie spełniającym warunków określonych w przepisach prawa.
Prezes ULC wydawał certyfikaty lotniskom pomimo niespełnienia przez nie i zarządzające nimi podmioty wszystkich wymogów określonych w przepisach prawa. Kontrole certyfikacyjne ujawniły niespełnienie od 23 do 63 wymagań (odpowiednio w przypadku certyfikacji lotniska w Katowicach w 2010 r. oraz w Rzeszowie w 2013 r.). W toku kontroli ujawniane były przypadki niespełnienia wymagań, mogących mieć wpływ na bezpieczne wykonywanie operacji lotniczych. Dotyczyły one m.in.: niewłaściwego utrzymania nawierzchni lotniskowych, w tym głównie dróg startowych, oznakowania tych dróg, dróg kołowania i płyt postoju samolotów, zabezpieczenia końca drogi startowej, zapewnienia właściwego działania systemów świetlnych na lotniskach. Przykładowo w rezultacie takiego postępowania pas startowy na lotnisku w Modlinie w 2012 r., zaledwie po 6 miesiącach od uzyskania przez lotnisko certyfikatu, został zamknięty z powodu fatalnego stanu technicznego.
Prezes ULC nie stworzył sprawnego mechanizmu wykonywania nadzoru w zakresie utrzymywania przez zarządzających lotniskami zdolności do bezpiecznego prowadzenia certyfikowanej działalności. Żadnej z jednostek organizacyjnych ULC nie powierzono kompetencji koordynacyjnych w tym zakresie. Nie opracowano pisemnych zasad współpracy pomiędzy poszczególnymi komórkami organizacyjnymi zaangażowanymi w postępowania certyfikacyjne. Nie przypisano konkretnym osobom nadzoru nad zarządzającymi lotniskami.
Nieskuteczny nadzór nad działalnością podmiotów zarządzających lotniskami użytku publicznego powodował, że przez wiele lat utrzymywano w niewłaściwym stanie technicznym infrastrukturę lotniskową, w tym pasy startowe i drogi kołowania. Pomimo tak istotnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu lotnisk, Prezes ULC nie wykorzystywał posiadanych instrumentów prawnych umożliwiających ograniczenie lub odebranie uprawnień do wykonywania działalności lotniczej. To tylko cześć raportu po kontroli NIK-u. Źródło: NIK
Komentarze
Prześlij komentarz